Θ...

ο νταβατζής
_________________________________________________
ένα μικρό διήγημα με αφετηρία τέσσερεις φωτογραφίες

Φωτο 1. Ο Θ.... ο νταβατζής (λεπτομέρεια)

Φωτο 2. O Θ.... με κουστουμιά και ριγωτή κάλτσα (λεπτομέρεια)

Φωτο 3. Σχόλιο του Η. Πετρόπουλου: "O Mπάτης παρλάρει, υποδυόμενος τον πλανόδιο θαυματοποιό, μπρος στο καφενεδάκι του, στου Καραϊσκάκη 1934 (1934;)

Aκούστε το τραγούδι κάνοντας κλικ στο παρακάτω (συχνά αργεί. αλλά έρχεται...)

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/Stou%20Peraia%20to%20limani%20-%20Lorentzou.mp3

Μού΄χει σφηνώσει η φάτσα σου στο κεφάλι.. Εκείνο το χαζογέλιο στο στόμα σου, καθώς βλέπεις τα καμώματα του Μπάτη. Είσαι πολύ νέος. Πόσο νά΄σαι; Ανάμεσα στα 25 και 26; Μαγκάκι. Κάθεσαι εκεί σταυροπόδι, μισός στον ήλιο, μες τη ζέστα που κάθεται σα βαρύ, υγρό σύννεφο πάνω απ΄τον Περαία. Περνάς την ώρα σου, έτσι; Δε βιάζεσαι, γιατί να βιαστείς; Νιάτα έχεις, «αθάνατος» είσαι, νταλκάδες πολλούς δεν έχεις στο κεφάλι. Άλλες «δουλεύουν» γιά πάρτη σου. Η Νίτσα, η Κούλα, η Φωφώ. Γυναικάκια μιά σταλιά, τροφαντά και τσαχπίνικα, που τα βρήκες στις φτωχογειτονιές Δυό απ΄τα νησιά και μιά προσφυγούλα. «Ξένο» κρέας, μεγαλύτερη η περιέργεια γιά τους πελάτες.

Τη Νίτσα τη βρήκες καθώς άπλωνε τη μπουγάδα. Περνούσες από κει και σου γυάλισε. «Τώρα θα σε φτιάξω», σκέφτηκες. «Έλα δω, ρε πιτσιρή. Δως μου λίγο το καθρεφτάκι σου...». «Τί να το κάνεις, ρε κύριος; Είναι δικό μου το καθρεφτάκι». «Έλα δω ρε, δε θα στο φάω, να...», έβαλες το χέρι στη κωλότσεπη. «Τσάκα αυτό το παστέλι. Δικό σου. Να στο δανειστώ θέλω μόνο, δε θα στο πάρω». Ο πιτσιρικάς άρπαξε το παστέλι και τό΄χωσε όλο στο στόμα του, μη τυχόν και μετανιώσεις. «Δε θα μου το φας το καθρεφτάκι, θα με κυνηγάει η αδρεφή μου». «Όχι ρε, θ΄ανέβω εκεί και θα στο ξαναδώσω σε λίγο...».

Σκαρφάλωσες στην απέναντι ψευτοταράτσα που έζεε απ΄τις κουτσουλιές των περιστεριών. Να, η μύγα. Γύρισες το καθρεφτάκι προς τον ήλιο κι έφερες το φωτεινό στίγμα πάνω στ΄απλωμένα ρούχα της μικρής. Το κουνάς πέρα-δώθε. Δε παίρνει πρέφα. Το φέρνεις πάνω της, στο τσίτι που φοράει. Το πας στο λαιμό της, το κατεβάζεις στα στήθια της και τα χαϊδεύεις με φως. Το πας πιό κάτω, στην κοιλιά της. Κλείνεις τα μάτια κι απ΄το φάρυγγά σου βγαίνει ένα ευχαριστημένο «μμμ...». Με μιά απότομη κίνηση το φέρνεις στα μάτια της και την τυφλώνεις. Σηκώνει τ΄αδύνατό της μπράτσο, να προφυλαχτεί απ΄τη λάμψη.


 Κοιτάζει ολόγυρα. Αρχίζεις να την παίζεις κι εκείνη εκνευρίζεται. «Έλα, κόφτε το παιχνίδι κι αφείστε με να κάμω τη δουλιά μου», φωνάζει στο κενό. Σηκώνεσαι όρθιος, τεντώνεις το σώμα σου, βάζεις τα χέρια στη μέση. «Γειά σου, μορφονιά», της πετάς. 
Τα υπόλοιπα γίναν γρήγορα. Σε βλέπει, χαμογελάει, κατεβαίνεις, πας κοντά της κι αρχινάς το πίτσι-πίτσι. 
Το βράδυ βγήκατε βολτίτσα. Εύκολη ήταν. Χαζό. Δε πήρε παραπάνω από μήνα να την ψήσεις. Λογάκια, υποσχέσεις, αισθηματάκι, «γιά λίγο καιρό μόνο, έτσι, να μαζέψουμε μερικά ψιλά για τις ανάγκες μας, γιά να πάμε παραπέρα...» Πάει αυτή. Η Νίτσα...

Η Κούλα ήταν σκληρό καρύδι. Σε τυράνισε. Δε τσίμπαγε σε τέτοια. Σε γούσταρε, αλλά δεν... Έβαλες τα δυνατά σου, τίποτα. Ώσπου, ένα δειλινό, σε μιά απόμερη γωνιά, της έβαλες τον κόφτη στο λαιμό και της σφύριξες στ΄αυτί: «κοίτα, εγώ σου ξηγιέμαι καλά. Αν θες αλλιώτικα, σ΄έφαγα. Θα σε κάνω φέτες κι ας με κλείσουν μέσα!» Λύγισε. Φοβήθηκε. Τα μάτια της υγράθηκαν. Ε, καί; 


Η ντουντού Τασώ την πήρε με τα σορόπια. «Δες, τι καλά που σου στέκεται στη μέση. Δαχτυλίδι η μεσούλα σου...αχχχ, νιάτα... Πάρτο, δικό σου είναι. Κοίτα, μόνο γιά 3-4 φορές. Μου έφυγε μιά Μυτιληνιά και μ΄άφησε ρέστη. Ώσπου νάβρω μιά άλλη... μόνο γιά 3-4 φορές. Κανείς δε θα μάθει τίποτα. Στα μουλωχτά. Πάρε κι αυτό». Της έχωσε ένα διπλωμένο χαρτονόμισμα στην παλάμη. Εσύ στεκόσουν στο πλάι κι έσκαγες χαμόγελα. Πάει κι αυτή...

Η Φωφώ... Η Φωφώ ήταν το λουλούδι σου, το σπλάχνο. Στον Παράδεισο σε πήγαινε σα σε κρατούσε στην αγκαλιά της. Από το Μπουνάρμπασι σου έλεγε πως ήταν, ή κάτι τέτοιο...Είχε ένα ελαττωματάκι αλλά, πάει στο διάολο. Κάτι πάθαινε στα καλά καθούμενα, σφιγγόταν κι άρχιζε να τρέμει. Βρε καλή μου, βρε χρυσή μου, τίποτα. «Θα ηπεράσει», σού΄λεγε, «μην ανησυχείς, δε φταις εσύ. Είναι από τότε...» Ήταν εντάξει το Φωφάκι και ζουμπουρλούδικο. Προστασία χρειαζόταν, προστασία της έδωσες και με το παραπάνω.Ορφανή ήτανε, βολική περίπτωση. Μιά μάνα που πρωί-βράδυ ξενόπλενε κι ένα σκαταδρεφάκι μαραμένο, δε μετρούσε.
 Ήταν και κάποιος άλλος που την τριγύριζε, ένας μισή μερίδα. Έφαγε μερικές σβουρηχτές, έκανε στη μπάντα.
Κι έτσι, τις έκανες τρεις. Δεν είναι κι άσχημα. Το πουγγί άρχισε να γεμίζει. Οι Κυριακές όμως ήταν γιά τη Φωφώ. Φτιαχνόταν το Φωφάκι, στολιζόταν και σε περίμενε σα τον άγγελο. Την πήγαινες εκεί, στου Μελέτη κοντά στη θάλασσα. Ουζάκι, σαρδελίτσα στα κάρβουνα, δε ζήταγε πολλά. Κι όλο σε κοιτούσε στα μάτια. ΄Οταν κρύωνε την έπαιρνες αγκαλιά κι εκείνη κούρνιαζε και γουργούριζε σα περιστέρι. Ήταν εντάξει το Φωφάκι. Ότι και να της ζητούσες θα τό΄κανε. Σίγουρη.

Όταν έφτασε η στιγμή να της το ρίξεις, την πήγες στη Ραφήνα. Το συνδύασες με το που σού΄χε ΄κονομήσει κάποιος φίλος φίνο μαυράκι. Ήταν πολύ χαρούμενη κείνο το βράδυ. Έστριψες ένα τσιγαρλίκι. «Τί το θέλουμε αυτό; Κι έτσι καλά δεν είμαστε;», σου ψιθύρισε τρυφερά. Καααλά... Την έπιασε το μαυράκι. Όταν της τό΄ριξες, έγινε άσπρη σα το πανί. Ζάλη, κούρνιασμα, τρυφεράδες, πέταξαν μακριά. Μαζεύτηκε κι έκλεισε σαν όστρακο. Εσύ όμως τα κουμαντάρεις αυτά. Το δίπλωσες από δώ, το τύλιξες από κει, το κατάπιε.


 Όταν γυρίζατε με τον Πανάγο που σας είχε φέρει, δεν έβγαζε «κιχ». Κράταγε μονάχα το κομένο σου δάχτυλο και τα χέρια της τρέμαν. Τί να γίνει; Η ζωή είναι δύσκολη, έχει απαιτήσεις. Η ζωή δεν είναι περβόλι στρωμένο με λούλουδα...

Έεετσι λοιπόν με τα γκομενάκια. Και τώρα, κάθεσαι ανέμελλος και κάνεις χάζι με τα κόλπα του Μπάτη. Ευχαριστημένος με τον εαυτό σου και πως τά΄χεις βολεμένα. Πιάνει ο Μπάτης το μπαγλαμαδάκι και νταρι-νταντρά, παίζει το δικό σου τραγούδι «Στου Μπεζεστένη την αυλή» του άλλου μόρτη, του Σωτήρη του Γαβαλά. «Έτσι μπράβο, ρε μάγκα», του λες βραχνά και σηκώνεσαι και ρίχνεις και τις βολτίτσες σου.

Aκούστε το τραγούδι κάνοντας κλικ στο παρακάτω:

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/Stou%20Bezesteni%20tin%20avli%20%281932%29.mp3

Κρέμεται το βαρύ σύννεφο της ζέστας πάνω από τον Περαία που βράζει. Τα περιστέρια ολόγυρα χοροπηδάνε, τσιμπολογώντας. Λίγο πιό πέρα, μέσα στα νερά της παραλίας, τα φύκια πανε κι έρχονται με αργές, λικνιστικές κινήσεις. Τί καταλαβαίνουν τα φύκια: Τίποτα δε καταλαβαίνουν... Τί να καταλάβουν δηλαδή; Δε τά΄φτιαξε ο Θεός γιά να καταλαβαίνουν. Γιατί τά΄φτιαξε άραγες; Σάμπως ήξερε κι αυτός; Πάντως, ένα είναι το σίγουρο, ότι δε σκαμπάζουν γρυ. Σάμπως όλ΄αυτά τα κορόιδα στα Λεμονάδικα σκαμπάζουν; Τον κακό τους τον καιρό. Μιά ζωή μες τα λεμόνια... ουστ! Τράβα ΄συ, ρε Θ..., τράβα το δρόμο σου όπως ξέρεις. Ασ΄ τους κοροιδόμαγκες και, τράβα στο δρόμο σου. Έτσι και βρίσκαμε πεντέξη γυναικάκια ακόμα, θά΄ταν πρίμα. Ποιός μας έπιανε μετά... Θ' ανεβοκατέβαινα με κούρσα στα καμπαρέ στην Αθήνα, με απλωμένες τις αρίδες. Μιά σήμερα, άλλη αύριο. Τί λέω; M΄άλλη θα ανέβαινα και μ' άλλη θα κατέβαινα στον Περαία. ΄Κείνα τ΄αμπέλια της θειάς, που θα μου πάνε... Τι τα θέλει, γριά γυναίκα; Oύτε παιδιά έχει, ούτε σκυλιά. Δώστα, μωρή καρακάξα στ΄ανηψάκι σου που είναι μες τη βράση του... Τι κωλοζέστη... Θα πα να ρίξω έναν υπνάκο, νά΄μαι φρέσκος το βραδάκι όταν θα πάω στα κορίτσια να μαζέψω τη σοδειά, να δω πως τα πάνε. Μετά, στο σινάφι, να τα κοπανίσουμε.
Σήμερα είναι Τρίτη, 18 του Αυγούστου του ΄34. Όλα παν μιά χαρά. Ποιός ο λόγος γιά νταλκάδες;

Aκούστε το τραγούδι κάνοντας κλικ στο παρακάτω:

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/Ade%20re%20morti%2C%20Piraiwti%20%281931%29%20Arapakis.mp3

Imitlerim

Γιατί άνεμοι με φουσκωμένα μάγουλα 
και τραγουδώντας τέτοιες μουσικές 
φυσάνε το πανάκι της μικρής μου λέμβου.
Κι ας τρέχει - με τη ψυχή στο στόμα - 
αυτός ο φωτισμένος πλαστά κόσμος,
πέρα απ΄το σκοτεινό δάσος...

• 
  
• 
  
• Οι άγγελοι
• 
  
• 
  
• (προδημοσίευση από το βιβλίο του Κ.Λ., "Τα πλυμένα και άπλυτα του Ρεμπέτικου" που θα εκδοθεί προσεχώς)
  
  

Το παραπάνω σκίτσο του ζωγράφου Τάκη Σιδέρη είναι ένα απ' αυτά που κοσμούσαν την πρώτη έκδοση "Ρεμπέτικα τραγούδια" του Ηλία Πετρόπουλου. Ο ζωγράφος έχει φτιάξει έναν άγγελο που περνάει πίσω από τους μουσικούς του πάλκου. 
Κάποιοι "σκληροί" θιασώτες του ρεμπέτικου μπορεί να βρίσκουν περιττά κάτι τέτοια "κουλτουριάρικα". O Σιδέρης όμως είχε δίκηο. Οι Ισπανοί μιλάνε γιά το "ντουέντε", μιά δαιμονική, σκοτεινή δύναμη που μπαίνει μέσα στους δημιουργούς και τραγουδιστές του φλαμένκο και τους βάζει φωτιά. Φωτιά που μεταδίνεται κατόπιν στους ακροατές. 
Εγώ, σαν Έλληνας, βλέπω τους αγγέλους στη θέση του ντουέντε. Άσχετα με το αν πιστεύει κανείς σε τέτοια πράγματα, χρειάζομαι κάτι γιά να εξηγήσω το διαβολεμένο ταλέντο των περισσότερων που κυκλοφορούσαν μέσα στον κόσμο του ρεμπέτικου. Αυτό το κάτι, θεωρώ πως δε το ήξεραν. Ας μη παρεξηγηθώ. Εννοώ, γιά παράδειγμα, ο Δημήτρης Ατραϊδης ήταν πολύ πιό μεγάλος απ' ότι μπορούσε να πίστευε ο ίδιος, και θεωρώ το ίδιο γιά τον Τσιτσάνη και πολλούς άλλους. Ο τελευταίος το ήξερε, το καταλάβαινε και το έβλεπε από νωρίς, εισπράττοντας μεγάλη αποδοχή. Ήταν όμως πολύ ικανότερος απ' ότι αφηνόταν να πιστεύει. 


Μιλάω γι αυτή την εσωτερική δύναμη που έκανε κάποιους απ' αυτούς τους δημιουργούς, συνθέτες, μουσικούς, παρατηρητές της ζωής που τους τραβούσε απ' τα "εύκολα" και τους ξέσκιζε τα σωθικά, δίνοντάς τους έμπνευση.

Δε μιλάω γιά τρυφερά και στρουμπουλά αγγελάκια της Αναγέννησης, ούτε για τα "ροζ" σκαλιστά που μας έρχονταν από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, όταν είμασταν παιδιά.
Μιλάω, στην πιό απλή περίπτωση, για σκληρούς, βλοσυρούς αγγέλους, σα τους βυζαντινούς που νιώθαμε να μας κοιτάζουν αυστηρά από τους εικονογραφημένους τοίχους των εκκλησιών.


Μιλάω γιά τους αγγέλους της δημιουργίας που δε χαρίζουν κάστανα, δε ξεγελιούνται και απαιτούν το μεδούλι του δημιουργού για να δώσουν τη χάρη τους.


Μιλάω γιά αγγέλους πολλών ειδών και μεγεθών. Γιά μικρούς και ανάλαφρους, μέχρι ογκώδεις και μεγάλους σα τζετ. Γι αυτούς που μπορούν να πετάν ανάλαφρα μέσα στη χλόη και γιά άλλους που σκοτεινιάζουν τις νύχτες το φεγγάρι, περνώντας από μπροστά του.


Γιά μαγκίτες, μυστακιοφόρους αγγέλους που στήριζαν το Γιώργο Μπάτη όταν πήγαινε τρικλίζοντας στην αίθουσα φωνοληψίας,


γιά αγγέλους με φυσερά που φούντωναν τις φωτιές που έκαιγαν το Μάρκο,


γιά διάφανους αγγέλους που ευλογούσαν τη φωνή της υγρής Στέλλας Χασκίλ, βάφοντάς την με βέλούδινα, μελαγχολικά χρώματα,


γιά σύννεφα από αγγέλους και αηδόνια που συνωστίζονταν στα λαρύγγια του Νταλκά και του Στράτου,


γιά παλιούς, ηλικιωμένους και νοτισμένους με θάλασσα αγγέλους που τσίτωναν τις φωνητικές χορδές της Μαρίκας Παπαγκίκα και σκίζαν το κερί της μήτρας του δίσκου,


γιά Μικρασιάτες αγγέλους που φυσούσαν με χοάνες μέσα στη φωνή του Βαγγελάκη Σωφρονίου,


γιά τον ξύλινο άγγελο - ακρόπρωρο που βυθίζονταν μέσα στα κύματα της φωνής του Δημήτρη Ατραϊδη, όταν τραγουδούσε τον Ουσάκ μανέ "Πόσοι εχθροί μου φαίνονται σα μπιστεμένοι φίλοι, μα έχουν φαρμακερή καρδιά και ζαχαρένια χείλη",


για θηλυκούς αισθησιακούς αγγέλους που σήκωναν στα φτερά τους την εύθραυστη τη Ρίτα την Αμπατζή, τη σιδερένια Ρόζα την Εσκενάζι, την περήφανη Πολίτισσα Μαρίκα Φραντζεσκοπούλου, το μαύρο πολυεδρικό διαμάντι Μαρίκα Καναροπούλου και τη μερακλού και άγνωστη Κατίνα Χωματιανού,


γιά είκοσι αγγέλους που κάθονταν πάνω στα ασημένια δάχτυλα του Χρυσίνη και του Καρίπη,


γιά τον εφήμερο, ιδιόμορφο και αυστηρό άγγελο που φτερούγιζε μες την καρδιά του Βαγγέλη Παπάζογλου και του ψιθύριζε, "βιάσου, γιατί οι εκλεκτοί φεύγουν γρήγορα",


γιά τον Αγιορείτη άγγελο που χτυπιόταν με το δαιμονικό ντουέντε του Νούρου,


τους επαρχιακούς αγγέλους που ωθούσαν την αρρενωπή φωνή της Νταίζης Σταυροπούλου και τη χορταρένια φωνή της τρανής Γεωργίας Μηττάκη,


τους μπρούτζινους αγγέλους που πετούσαν πίσω και πάνω από τη "Φλορέτα" με τα ελληνικά σημαιάκια του Στέλιου Κερομύτη,


γιά τον πολύχρωμο, δαιμονικό άγγελο που άπλωνε διάφανο πέπλο ανάμεσα στον κόσμο και στον απρόσιτο Τσιτσάνη, βασανίζοντάς τον και φωτίζοντάς τον,


και γιά άλλους πολλούς αγγέλους πάνω στα βιολιά, τα ούτια, τα σαντούρια, τα μπάντζα, τις αρμόνικες, τις κιθάρες, τα μπουζούκια, τους μικρούς μπαγλαμάδες.


Αγγέλους που κάγχασαν ειρωνικά με τις απαγορεύσεις τενεκεδένιων δικτατόρων, που αηδίασαν με το ψεύτισμα, που σχημάτισαν σμήνη και φύγαν μακριά και κρύφτηκαν, περιμένοντας άλλους καιρούς γιά να ξανάρθουν, να βασανίσουν και να ξαναφωτίσουν με άλλα φωσάκια τους ορμητικούς, μπουρινένιους άνεμους δημιουργίας...

Οι τρεις Γαβαλάδες

εκ των οποίων δύο,

ο

Σωτήρης Γαβαλάς...

γι αυτές κι αυτούς που δεν ενδιαφέρονται για περαιτέρω...

Σήμερα είναι Πέμπτη βράδι, 7 Απρίλη του 2011 κι εγώ φτιάχνω ένα μικρό γραφτό για κάποιο Σωτήρη Γαβαλά και βάζω και τη φωτογραφία του που ποζάρει με μιά μαχαίρα. 

Γιατί το κάνω αυτό;

Με έλκει αυτός ο άνθρωπος ή πιστεύω ότι μπορεί να έλξει εσάς;

Στο πρώτο σκέλος δεν απαντάω. Στο δεύτερο, είμαι σίγουρος πως όχι.

Ε, τότε τί;

Οι άνθρωποι περνούν πάνω απ΄τη Γη κι οι περισσότεροι δεν αφήνουν τίποτα πίσω τους. Ε, κάτι φωτογραφίες, κάποια προσωπικά αντικείμενα και κάποιες αναμνήσεις στο μυαλό των άλλων που σύντομα ξεθωριάζουν.

Αυτός;

Είναι κι αυτός ξεχασμένος. Τίποτα δε ξέρουμε για τη ζωή του.

Άφησε όμως. Άφησε τραγούδια, έμεινε κι η φωνή του σε δυό απ΄αυτά.

Να το ένα

http://youtu.be/oxbynraAVfw

μπραφ! , (επιφ. - σύνθημα)[Α][N] φύγε γρήγορα!, βάλτο στα πόδια! (ένα από τα μάγκικα επιφωνήματα που φωνάζονται ξαφνικά μέσα σ’ ένα τραγούδι)|κάνω μπραφ, [+]( = φεύγω ξαφνικά, εξαφανίζομαι) – ακούγεται πχ. στο τρ. «Στου Μπεζεστένη την αυλή» από τον Σωτήρη Γαβαλά (Μεμέτη) στο CD «Μόρτικα» του Charles Howard


(από το ανέκδοτο ακόμα ¨Λεξικό του Ρεμπέτικου" του Κώστα ΛαΔόπουλου

Στης Αρετούσας τη Σπηλιά, 1934

Σωτήρη Γαβαλά

τρ. Ρίτα Αμπατζή

http://youtu.be/7Qafe_WaL7k

Άλλο άνθρωπος,

άλλο γυναίκα...

και η Σωτηρία Μπέλλου

"Ο Μουσχουντής όταν με είδε λέει στο χωροφύλακα που μ΄έφερε έλα δω ρε, του λέει, τον αρώτησες πως τον λένε τον άνθρωπο; Ναι. Δε μου είπατε να φέρω τον άνθρωπο και την γυναίκα που ήταν εκεί πέρα; Έφερα τον άνθρωπο. Για την γυναίκα δεν θυμάμαι τι έγινε"

(απόσπασμα από το Μάρκος Βαμβακάρης, Αυτοβιογραφία, σελ. 165)

Όταν ο Μάρκος μεταφέρει αυτό το συμβάν μιλάει τη καθημερινη του γλώσσα. Ο άνθρωπος ήταν αυτός. Γυναίκα ήταν κάποια που πουλούσε το σώμα της. Ο ασυνείδητος διαχωρισμός όμως υπάρχει από κάτω.

Μα κι εμείς σήμερα, εμείς οι αρσενικοί, δε χρησιμοποιούμε πολύ συχνά το ουσιαστικό άνθρωπος για τις γυναίκες. Άνθρωποι είμαστε εμείς.

Υπερβάλλω;

Πάμε τώρα κάπου αλλού που δεν είναι ακριβώς αλλού.


Αν ρωτήσει κανείς οποιονδήποτε, ποιοί συνειρμοί δημιουργούνται όταν αναφερθεί το όνομα της Μπέλλου, θ΄ακούσετε λίγο πολύ τα ίδια, σα να εκτυπώνει ένα μηχάνημα πανομοιότυπα αντίγραφα. Στέρεα, βαριά, χάλκινη και άλλα τέτοια.
Βέβαια, όλοι εννοούν αυτό που έχουν ακούσει. Συνήθως, την ύστερη Μπέλλου, αρχής γενομένης με τους δίσκους με τις ρομντικές και άσχετες με το θέμα ξυλογραφίες του χαράκτη Τάσσου. Μετά, το τραγούδι "Με αεροπλάνα και βαπόρια" που, επιτέλους, για τους "άλλους" έφερε τη Μπέλλου στα "καθ΄ημάς", στο έντεχνο τραγούδι, έξω από τον παράξενο υποκοσμιακό περιβάλλον του Ρεμπέτικου. Λατρεία γι αυτή τη περίοδο της Μπέλλου και, δεν ήταν παράξενο. Ήταν εξαιρετική και ώριμη.


Μιά άλλη κατηγορία που έχει ψάξει, λατρεύει και τη Νταίζη Σταυροπούλου που, όπως και της Μπέλλου, η φωνή της "αντρόφερνε...

 

Ένα τρίτο παράδειγμα ήταν η ύστερη φωνή της Λέλας Παπαδοπούλου που, πριν λίγο καιρό, άφησε αυτό τον κόσμο και που επίσης είχε πολύ καλή και τεχνική φωνή.

">

Μιά λογική απορία μπορεί να είναι, γιατί υπάρχει στο Ρεμπέτικο  προτίμηση για τις γυναίκες που η φωνή τους θυμίζει ανδρικά πρότυπα (η αγάπη για τη Μαρίκα Νίνου, είναι μιά άλλη κουβέντα); Αρκεί σαν εξήγηση ότι ο χορός του Ρεμπέτικου σύρεται από άντρες και ότι η επικράτηση, ως και σήμερα, του ανδρανδρικού πειραιώτικου Ρεμπέτικου σηκώνει τέτοιες φωνές;

Ας μη χαθούμε όμως, ήθελα μονάχα να δώσω κάποια παραδείγματα από την παλιά Μπέλλου, αυτή που δεν ακούγεται, σχεδόν πουθενά.


Εδώ θ΄ακούσετε τη νεανική φωνή της Μπέλλου (Δεκέμβρης 1947) και το πρώτο τραγούδι που της έδωσε ο Τσιτσάνης, μαζί με το "Όταν πίνεις στη ταβέρνα". 


 Προσέξτε ότι στο σημείο που λέει "τώρα το κατηγο-oρείς", κάνει, ίσως για μιά και μοναδική φορά σ΄όλη τη πορεία της, με το σαγόνι της αυτό που έκαναν οι Μικρασιάτες. Ένα γρήγορο ανεβοκατέβασμα της κάτω σιαγόνας. Το ίδιο κάνει μετά και στις λέξεις
"χρυσή" και "πονηρή". 
Είναι, ίσως, ένα από τα καλύτερα τραγούδια του Τσιτσάνη, χάρη και στην υπέροχη Σωτηρία.


 http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/16%20%C3%94%C3%8F%20%C3%90%C3%81%C3%89%C3%84%C3%89%20%C3%90%C3%8F%C3%95%20%C3%85%C3%89%C3%97%C3%85%C3%93%20%C3%96%C3%89%C3%8B%C3%8F%20%5B%C3%8C%C3%B0%C3%9D%C3%AB%C3%AB%C3%AF%C3%B5-%C3%82.%C3%94.-%C3%97%C3%B1%C3%B5%C3%B3%C3%9F%C3%AD%C3%A7%C3%B2%5D%282%29.mp3

Το δεύτερο είναι ένα τραγούδι του Παπαϊωάννου με τον οποίο συνεργάστηκε πολύ. Το τραγούδι αυτό έχει ξαναθιγεί σ΄αυτό το blog. Τίτλος, "Ότι θέλουν οι γυναίκες" (1951). Ο Καλλέργης τη συνοδεύει. 

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/OTI%20THELOUN%20OI%20GYNAIKES.mp3

 Το τρίτο είναι "Το παλτό" (1948) του Γ. Μητσάκη. Η Μπέλλου τραγουδάει μαζί με τον Στελλάκη Περπινιάδη

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/15%20-%20To%20palto.mp3

Και το τελευταίο, το "Κάνε κουράγιο καρδιά μου" (1948) του Παπαϊωάννου, πάλι με τον Στελλάκη Περπινιάδη

http://www.fileden.com/files/2008/6/6/1947074/08.%20Sotiria%20Mpellou%20kai%20Stellakis%20-%20Kane%20Kouragio.mp3




Τί λέτε τώρα για τη Σωτηρία Μπέλλου;

Δεν είναι έτζι τα πράγματα

Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΩΝ ΡΕΜΠΕΤΗΔΩΝ

(Ηλία Σιδηρόπουλου)


http://mynima-hellas.com/2012/03/%CE%B7-%CE%B3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%B9%CE%BA%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CF%87%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%83%CF%84%CE%B1-%CF%84%CF%81%CE%B1%CE%B3%CE%BF%CF%85%CE%B4%CE%B9%CE%B1/

απάντηση του παρόντος blog


Η ελληνική κοινωνία αλλοιθωρίζει ακόμα, στρέφει το πρόσωπό της αλλού και, ασυνείδητα, εκδηλώνει ανόητη υπεροψία και ασυνείδητο ρατσισμό απέναντι στους Έλληνες που ήρθαν το 1922 απ΄την αντίπερα όχθη.
Το φαινόμενο γίνεται ακόμα πιό κωμικοτραγικό όταν τέτοιες απόψεις προωθούνται από ανθρώπους που φαίνονται ν΄ανήκουν στην Αριστερά.
Άλλο το Μικρασιάτικο τραγούδι και τα ήθη που ήρθαν από κει και άλλο το Ρεμπέτικο. Κοινά ήθη απέναντι στις γυναίκες ναι, μεγάλες και σημαντικές οι διαφορές όμως.
Παραθέτω ένα μικρό απόσπασμα στα αγγλικά από την εργασία του Nicholas G. Pappas με τίτλο: Concepts of Greekness: The Recorded Music of Anatolian Greeks after 1922.
"... rebetika have been the subject of scholarly study only in recent years and, even within Greece, are the refuge of only amateur musicologists. Even in these studies, there has been a tendency to concentrate on the so-called "Piraeus rebetika", which are perceived by many to be the genuine performances, the "rebetika high" of Gail Holst and others. For them, the music of the Anatolian refugees was merely a pubescent version of what was to follow, rather than a musical and cultural tradition in its own right".
Για να μακρυγορώ, άλλη θέση είχαν οι γυναίκες Μικρασιάτισσες τραγουδίστριες και άλλα πράγματα αντίκρυσαν, έκπληκτες, όταν ήρθαν στην Ελλάδα.
Το ανακάτεμα του Βαμβακάρη, της Αγγέλας Παπάζογλου, του Τσιτσάνη, της Αγγελικής Καραγιάννη κλπ. σ΄ένα τορβά που του βάζουν ετικέτα Ρεμπέτικο είναι τελείως ερασιτεχνική και μυωπική.
Άλλη θέση ανάμεσα στους άντρες μουσικούς είχαν η Ρόζα Εσκενάζι, η Ρίτα Αμπατζή, η Μαρίκα η Πολίτισσα κλπ. και άλλη κατάσταση αντίκρυσε η αδερφή της Ρίτας, Φωφώ Αμπατζή-Καρίβαλη που ήταν και η πρώτη που ανέβηκε σε ρεμπέτικο ελλαδικό πάλκο με το Μάρκο, Μπάτη και Σια.
Όπως λέει και ο Nicholas G. Pappas παραπάνω, το Μικρασιάτικο τραγούδι και οι στάσεις του απέναντι στις γυναίκες, στάσεις που βέβαια ποίκιλλαν ήταν, με κάποιο τρόπο, η εφηβεία του Ρεμπέτικου. Είχε όμως μιά πολύ πιό προωθημένη, ΚΑΙ ΜΟΥΣΙΚΑ με τον τεράστιο πλούτο παραδόσεων που κουβαλούσε μέσα του, και πολύ πιό  ελεύθερη στάση απέναντι στις γυναίκες. Το πειραιώτικο Ρεμπέτικο σημάδεψε μιά οπισθοχώρηση, πάνω στο θέμα των φύλων, και μιά εφηβική στάση και φόβο απέναντι στις γυναίκες που θύμιζε τη στάση των νέων άγριων αγοριών πριν τα μαλακώσει η πρώτη τους αγαπημένη.
Αν τα πράγματα άλλαξαν αργότερα είναι μιά άλλη συζήτηση.

Θα σου βγάλω 

ή

θα μου βγάλεις το μάτι;

Θα δοκιμάσω να πω λίγες σκέψεις για τις γυναίκες τραγουδίστριες.

Ο ανταγωνισμός είναι ένα βασικό ανθρώπινο χαρακτηριστικό κι ένα απ΄τα κύρια στοιχεία που προώθησαν αυτό που ονομάζουμε πολιτισμό.

Ο τεράστιος ανταγωνισμός που υπάρχει στις ΗΠΑ είναι ένας κινητήριος μοχλός για τη συνεχή άνοδο ποιότητας σ΄όλα τα επίπεδα.

Ο ανταγωνισμός στο γυναικείο φύλο είναι μιά γνωστή και κατανοήσιμη κατάσταση. Η ζήλεια, ο φθόνος, η αδιαφορία, με την έννοια αγνοώ γιατί μου αφαιρεί πόντους, είναι επίσης κατανοήσιμη, αλλά σε σπιθαμιαίες αγορές εργασίας, και μάλιστα όταν χώνονται όλο και βαθύτερα σε κρίση όπως στη χώρα μας, είναι ένα τραγικό αδιέξοδο.

Λαχταρώ να δω γυναίκες τραγουδίστριες να κάθονται δίπλα δίπλα και να σηκώνει η μιά την άλλη με συντροφικότητα, με αλληλεγγύη. Αυτό βοηθάει και τις ίδιες αλλά και δημιουργεί άλλους τύπους σχημάτων και επικοινωνίας σ΄ένα χώρο που πάσχει και θα πάσχει όλο και περισσότερο.